Elohim: Liczba mnoga czy pojedyncza? – część 1

Na początku Elohim stworzył Niebo i ziemię.

1 Mojż. 1:1

Elohim odnoszące się do Jedynego Boga.

Hebrajskie słowo na określenie Boga to Elohim. Wyraz Elohim kończy się męskim przyrostkiem liczby mnogiej –im, „-ִים. Ktoś by mógł z tego wyciągnąć wniosek, że wyraz Elohim oznacza liczbę mnogą i powinien być w związku z tym tłumaczony jako bogowie. Przez liczbę mnogą w tym pojęciu rozumiemy rzeczownik, który wskazuje na więcej niż jedną rzecz czegoś; czymś przeciwnym do liczby mnogiej jest liczba pojedyncza. Kilka przykładów:

Liczba pojedyncza: Bóg, stół, drzewo, sarna

Liczba mnoga: bogowie, stoły, drzewa, sarny

Błędne mniemanie, iż wyraz Elohim jest liczbą mnogą tylko dlatego, że w swojej końcówce ma przyrostek określający liczbę mnogą, byłoby oparte na niepełnym zrozumieniu gramatyki języka hebrajskiego. W języku hebrajskim rzeczownik w liczbie mnogiej posiada trzy charakteryzujące go cechy:

  1. Otrzymuje przyrostek (końcówkę) w liczbie mnogiej,

  2. Czasownik występujący koło niego jest w liczbie mnogiej,

  3. Także określający go przymiotnik jest w liczbie mnogiej.

Pierwsza charakteryzująca go cecha, czyli końcówka w liczbie mnogiej, jest bardzo podobna do zasady obowiązującej w języku angielskim. W tym języku większość rzeczowników przyjmuje końcówkę w liczbie mnogiej ‘s’ lub ‘es’. Na przykład dog (pies) jest liczbą pojedynczą, gdy natomiast dogs (psy) to liczba mnoga. Język hebrajski dodaje do tego niejako jeszcze jeden wymiar, poprzez odpowiedni dobór czasownika i przymiotnika do danego rzeczownika. Podobnie jest w języku polskim. Oto mały przykład:

Liczba pojedyncza: Wielki pies pilnował.

Liczba mnoga: Wielkie psy pilnowały.

Jak widać, odmienia się i przymiotnik, i czasownik. Podobnie jest w języku hebrajskim.

Liczba pojedyncza: שָׁמַר הַכֶּלֶב הַגָּדוֹל

Liczba mnoga: שָׁמְרוּ הַכְּלָבִים הַגְּדוֹלִים

Aby precyzyjnie określić czy słowo Elohim w języku hebrajskim oznacza „Boga” w liczbie pojedynczej, czy „bogów” w liczbie mnogiej, musimy nie tylko patrzeć na końcówkę –im tego wyrazu, lecz także na przymiotniki i czasowniki towarzyszące temu słowu. Jeśli przymiotniki i czasowniki występują w formie liczby mnogiej, to wtedy jesteśmy zmuszeni do wyciągnięcia wniosku, że słowo Elohim jest także liczbą mnogą. Jednakże, jeżeli przymiotniki i czasowniki są w liczbie pojedynczej, to z całą pewnością będziemy wiedzieć, że Elohim oznacza pojedynczego Boga.

Zaraz, w pierwszym wersecie Biblii czytamy bara elohim בָּרָא אֱלֹהִים, co oznacza „Elohim (on) stworzył”. W języku hebrajskim czasownik bara literalnie oznacza „on stworzył”, wskazując, że słowo Elohim powinien być rozumiany jako liczba pojedyncza. Gdyby Elohim oznaczało liczbę mnogą, to werset ten brzmiałby następująco: bar’u elohim בָּרְאוּ אֱלֹהִים – „Elohim (oni) stworzyli” z czasownikiem w formie mnogiej bar’u. Gdy czasowniki i przymiotniki są w formie mnogiej, to jesteśmy zmuszeni do wyciągnięcia wniosku, że i Elohim jest także liczbą mnogą. Jednakże, gdy czasowniki i przymiotniki mają formę pojedynczą, to z całą pewnością oznacza to, że Elohim określa pojedynczego Boga.

W pierwszym wersecie Tory czytamy: bara elohim, בָּרָא אֱלֹהִים, co oznacza „Elohim (on) stworzył”. W języku hebrajskim czasownik bara oznacza literalnie ‘on stworzył’ sugerując, że Elohim jest rozumiany jako zwyczajna liczba pojedyncza. Jeśli Elohim byłby w liczbie mnogiej, to zdanie to brzmiałoby bar’u elohimבָּרְאוּ אֱלֹהִים, ‘Elohim (oni) stworzyli’ z użytym tam czasownikiem bar’u w formie liczby mnogiej. I rzeczywiście, słowo Elohim z męską końcówką liczby mnogiej –im pojawia się w Hebrajskiej Biblii ponad 2000 razy i praktycznie w każdym przypadku sąsiaduje z nim czasownik w liczbie pojedynczej. Dla przykładu, wyrażenie „I Elohim (Bóg) przemówił do Mojżesza” zawsze posiada czasownik vayedaberוַיְדַבֵּר, ‘i on przemówił’ występujący w liczbie pojedynczej i nigdy nie występujący w liczbie mnogiej vayedabruוַיְדַבֵּרוּ, ‘i oni przemówili’.

Ta sama rzecz ma się z przymiotnikami. Przymiotniki określające Elohim są w liczbie pojedynczej, a nie mnogiej. Tak oto w Psalmie 7:10 odnajdujemy Elohim tsadik אֱלֹהִים צַדִּיק, ‘Elohim (Bóg) sprawiedliwy (liczba pojedyncza)’ z przymiotnikiem tsadik צַדִּיק w liczbie pojedynczej. Nie odnajdujemy nigdzie wyrażenia elohim tsadikim אֱלֹהִים צַדִּיקִים, ‘sprawiedliwi (liczba mnoga) Elohim (bogowie)’ z przymiotnikiem w formie mnogiej tsadikim, sprawiedliwi. Fakt, że słowo Elohim ma czasownik w liczbie pojedynczej oraz przymiotnik w liczbie pojedynczej dowodzi, że Elohim oznacza pojedynczego Boga, pomimo że jego końcówka –im jest liczbą mnogą.

cdn..

Bogusław Kluz

[Jest to fragment artykułu dotyczącego problemu jedno- i wieloosobowości naszego Stwórcy. Same fragmenty artykułu są tłumaczeniem artykułu napisanego przez Nehemiasza Gordona]